Theo nhiều chuyên gia kinh tế, bối cảnh kinh tế thế giới đã thay đổi và sẽ thay đổi mạnh sau khủng hoảng. Nền kinh tế Việt Nam đã hội nhập sâu với kinh tế thế giới, vì vậy cạnh tranh và thách thức là cơ hội mới cho nền tài chính Việt Nam. Việt Nam đang đi vào một thời kỳ phát triển mới đòi hỏi năng lực và điều hành nền tài chính quốc gia. Bởi vậy, nhìn nhận lại những chính sách đã áp dụng thời gian qua và đưa ra những chính sách nhằm phục hồi nền kinh tế sau suy thoái luôn là vấn đề quan tâm hàng đầu hiện nay của đất nước.

Có thể thấy rằng nền kinh tế đã thoát ra khỏi thời kỳ thu hẹp và đang tăng trưởng vững chắc hơn. Xuất khẩu tăng về số lượng đã góp phần tạo công ăn việc làm, giúp Việt Nam tránh được hiện tượng thất nghiệp hàng loạt. Chính sách kích thích kinh tế trong năm 2009 đã thu được những thành công nhất định như bù đắp được sự sụt giảm trong vốn FDI và kích được đầu tư và tiêu dùng tư nhân. Tuy nhiên phía trước vẫn còn nhiều thách thức mà nền kinh tế đất nước phải đối mặt. Đó là thị trường diễn biến phức tạp như thị trường chứng khoán và thị trường bất động sản thiếu tính ổn định. Thị trường tiền tệ vẫn căng thẳng. Các ngân hàng thiếu vốn dẫn đến chạy đua nâng cao lãi suất huy động, đó là chưa kể đến nguy cơ lạm phát quay trở lại. Bên cạnh đó nền kinh tế vĩ mô còn  nhiều thách thức. Cụ thể là nhu cầu trong nước đối với các mặt hàng sản xuất trong nước tăng trưởng chậm, trong khi nhu cầu bên ngoài khó tăng mạnh. Trong năm 2009 vừa qua, nền kinh tế có xu hướng phát triển mạnh các ngành phi thương mại.

Trước tình hình đó, các chuyên gia kinh tế cho rằng cần tập trung vào chính sách tài khóa bằng cách nhanh chóng có các biện pháp ổn định thị trường, lấy lại lòng tin trước khi đi những bước tiếp theo. Trong chính sách lãi suất, phải thận trọng tránh để xảy ra nguy cơ bong bóng bất động sản. Tiếp tục điều chỉnh tỷ giá theo hướng thị trường. Đồng tiền Việt Nam đã lên giá khá nhiều kể từ năm 2004 trong khi nhập siêu rất lớn năm thứ ba liên tiếp, đặc biệt năm 2009 cán cân tổng thể đã chuyển sang thâm hụt. Nên kiên trì chính sách điều chỉnh tỷ giá hỗ trợ tốt nhất cho xuất khẩu, đồng thời nên tiếp tục thu hẹp biên độ giao dịch, điều chỉnh bằng tỷ giá trung tâm. Bên cạnh đó không nên lạm dụng việc áp dụng chính sách lãi suất hỗ trợ tỷ giá vì chính sách này sẽ là “hai bước” lùi đối với các nỗ lực kích cầu cho hàng hóa trong nước. Giải quyết vấn đề thanh khoản trong hệ thống ngân hàng hiện nay bằng các biện pháp mang tính thị trường, đồng thời cũng sẵn sàng các biện pháp trung hòa nếu cần thiết để không gây áp lực lạm phát. Kiềm chế dùng vốn ngân hàng cho vay mua bán chứng khoán. Cần tập trung vốn đầu tư phát triển của Nhà nước cho các dự án, công trình có hiệu quả, có khả năng hoàn thành đưa vào sử dụng sớm trong năm 2010 - 2011. Tăng cường quản lý thị trường, kiểm soát hiện tượng tăng giá cục bộ trên thị trường bất động sản. Tiếp tục thực hiện xã hội hóa các loại hình sự nghiệp, nhất là y tế, giáo dục với mức độ cao hơn.

Việt Nam cũng đang có lợi thế trong thu hút vốn FDI nhờ môi trường chính trị ổn định và tiềm lực kinh tế đang tiềm ẩn. Lợi thế này sẽ càng trở nên rõ ràng hơn khi Chính phủ xử lý tốt cuộc khủng hoảng hiện hành. Mặc dù Việt Nam đã ít dựa vào vốn FDI hơn so với trước đây nhưng vốn FDI vẫn rất quan trong. Nếu Việt Nam tận dụng được cơ hội này thu hút được vốn FDI thì khả năng tăng trưởng kinh tế cao là rất gần.

Các giải pháp gia tăng nhu cầu đối với hàng nội địa nên được tăng cường. Việt Nam xuất khẩu 70% GDP nhưng cũng nhập hơn 80% GDP. Rõ ràng là có điều kiện để tăng cường tiêu thụ hàng nội địa trong nước, nhất là trong hoàn cảnh thế giới biến động do khủng hoảng tài chính. Điều đó sẽ tạo thêm nhiều công ăn việc làm và cơ hội đầu tư. Giải pháp khuyến khích người Việt tiêu dùng hàng Việt rất phù hợp với tình hình này song không nên chỉ dừng lại ở hình thức tuyên truyền mà Chính phủ cần có một chương trình toàn diện, bao gồm: Bảo vệ người tiêu dùng, nhãn mác và quản lý chất lượng, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Việt Nam ngày càng hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới. Chính sách cũng chuyển hướng sang sử dụng các công cụ gián tiếp mang tính thị trường. Điều đó làm tăng tính phức tạp đòi hỏi phải có năng lực giám sát hiệu quả. Cần tăng cường sự trao đổi thông tin giữa các cơ quan giám sát, tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giám sát tài chính.

Tóm lại, với những chính sách tài chính hợp lý nhằm kiềm chế lạm phát, có thể tin rằng, nền kinh tế của đất nước sẽ nhanh chóng vượt qua khủng hoảng để phát triển./.